Citation Press · Reykjavík, Iceland · Source-backed citation indexAbout us
Vol. I · Citation Index · Est. 2026

Source-backed facts, each tied to a named person and a number.

citations.press publishes structured, citation-ready facts extracted from named publications. Every claim is reviewed for source clarity before it goes live.

Index  ›  world  ›  BBC
world · BBC

Pryder am ddyfodol nifer o eglwysi gwledig yng Ngheredigion

BBC Reviewed Jun 29, 2026 ✓ Reviewed by citations.press editors
Citation-ready fact
Heulwen Bulman, Secretary of Llanbadarn Odwyn Church, stated that the parish has 100 people, with 12 church members, about seven of whom attend services held every fortnight.
100 people · parish population12 members · church membersabout 7 attendees · regular service attendees1 service · service frequency
Heulwen Bulman, ysgrifennydd Eglwys Llanbadarn Odwyn
View source ↗
Citation-ready fact
Heulwen Bulman stated that if services cannot be held every fortnight, they aim to hold about six special services in a year.
about 6 services · special services
Heulwen Bulman, ysgrifennydd Eglwys Llanbadarn Odwyn
View source ↗
Citation-ready fact
Archdeacon Eileen Davies stated that one priest in the area serves 22 churches, where only about two or three people attend on Sundays, a situation that has persisted for 20 years.
1 priest · priests in area22 churches · churches served per priestabout 2 people · Sunday attendeesabout 3 people · Sunday attendees20 years · duration of low attendance
Archddiacon Eileen Davies, Archddiacon Aberteifi
View source ↗

Mae dyfodol sawl eglwys wledig yng nghanolbarth Ceredigion yn y fantol wrth i Esgobaeth Tyddewi weithredu eu cynllun Tocio a Thyfu.

Wrth siarad â Cymru Fyw dywedodd Archddiacon Aberteifi, Eileen Davies, bod yn rhaid ystyried dyfodol nifer o eglwysi wrth i'r gynulleidfa a nifer y rhai sy'n gallu cynnal gwasanaeth ostwng.

Bydd trafodaethau yn cael eu cynnal yn ystod yr wythnosau nesaf gyda nifer o eglwysi.

Yn eu plith mae eglwysi Llanbadarn Odwyn a Betws Leucu ger Llangeitho, a Maestir, Llanfair Clydogau a Phencarreg yn ardal Llanbed.

Mae ysgrifennydd Eglwys Llanbadarn Odwyn yn benderfynol o gadw yr eglwys fach wledig uwchlaw Dyffryn Aeron ar agor.

"Mae'n eglwys fach hyfryd ofnadw' - a fan hyn mae bedd fy rhieni a'n crwt bach ni," meddai Heulwen Bulman.

"Pan gollais i fy nheulu ffeindies i gysur mawr yn mynd i'r eglwys, a fi wedi cadw 'mlaen i fynd ers hynny.

"Mewn plwyf sydd â 100 o bobl ry'n ni'n ddwsin o aelodau, ac mae ryw saith yn dod yn gyson i wasanaeth sy'n cael ei gynnal bob pythefnos - mae hynny'n ganran gymharol uchel."

Bydd cyfarfod i drafod dyfodol yr eglwys ar 4 Gorffennaf, ac un arall gyda'r Archddiacon a'r offeiriad lleol yr wythnos ganlynol

Yn sgil nifer llai o offeiriadon a chyflwr rhai adeiladau, dywed yr esgobaeth bod yn rhaid edrych ar ddyfodol nifer o eglwysi.

Ar 4 Gorffennaf mae swyddogion Eglwys Llanbadarn Odwyn wedi trefnu cyfarfod yn y pentref lleol - Stags Head - er mwyn ceisio cael mwy o bobl i ymddiddori yn yr eglwys.

Yr wythnos wedyn ar 12 Gorffennaf bydd yr Archddiacon a'r offeiriad lleol yn dod i Eglwys Llanbadarn Odwyn i drafod y sefyllfa.

"Mae'r eglwys 'ma mor bwysig i nifer ohonon ni," ychwanegodd Heulwen Bulman.

"Nid jyst i ni'r aelodau - ond mae pobl o'dd yn arfer byw 'ma yn hoff iawn o ddod nôl i ymweld. Ni'n bendant ddim am iddi gau."

Dywed bod yr aelodau yn talu ffi uchel i'r Eglwys yng Nghymru a'i bod yn "dorcalonnus nad oes neb yn gofalu droston ni".

"Ry'n ni'n cynnal cyfarfod lleol er mwyn ennyn mwy o ddiddordeb.

"Yn barod, o glywed bod dyfodol yr eglwys yn y fantol, mae diddordeb wedi bod - ac yn sicr mae'r gymuned tu cefn i ni.

"Os nad oes modd cynnal gwasanaethau bob pythefnos, ni'n bendant am iddi fod yn eglwys bererindod - mae hynny'n golygu cynnal ryw chwe gwasanaeth arbennig mewn blwyddyn.

"Falle allen ni gael côr neu wahodd cynulleidfa arall i ymuno â ni. Ni bendant mo'yn cadw'r eglwys fach ar agor."

Dywedodd yr Archddiacon Eileen Davies fod "dim penderfyniad eto ac ry'n ni'n agored i syniadau newydd... ond yn aml dyw hi ddim yn ymarferol i gadw nifer o'r eglwysi bach 'ma ar agor".

"Os yw coeden yn pydru a bod 'na ddim ffrwyth, neges yr Iesu fyddai ei llosgi hi a chwilio am dyfiant newydd yn rhywle arall.

"Fi'n ofni bod lot o bobl yn addoli adeiladau yn lle'r Arglwydd Iesu.

"Rhaid bod yn ymarferol. Mae un offeiriad yn yr ardal â 22 o eglwysi - ac yn rheiny dim ond dau neu dri sy'n dod ar y Sul a hynny ers 20 mlynedd.

"Mae rhannau o rai eglwysi yn cwympo a dyw'r strwythur trydan ddim yn ddiogel.

"Fi'n teimlo weithiau bod yn rhaid deffro pobl. Os oes dyfodol i'r eglwysi 'ma mi 'nawn ni gydweithredu.

"Yn ddiweddar roedd 'na un eglwys o dan fygythiad ond nawr mae'r nifer sy'n mynd iddi wedi cynyddu'n ddirfawr ac mae hynny'n newyddion calonogol."

Bydd mwy am y stori yma yn rhifyn yr wythnos hon o Bwrw Golwg ar Radio Cymru am 12:30 ddydd Sul ac yna ar BBC Sounds.

Dilynwch Cymru Fyw ar Facebook, dolen allanol, X, dolen allanol, Instagram, dolen allanol neu TikTok, dolen allanol.

Anfonwch unrhyw syniadau am straeon i [email protected], dolen allanol neu cysylltwch drwy WhatsApp ar 07709850033.

Lawrlwythwch yr ap am y diweddaraf o Gymru ar eich dyfais symudol.

This article was originally published by BBC ↗. citations.press indexes the source-backed facts above and links to the original. Something wrong? Corrections policy · Report an error